czerwiec 2026 - ZS nr 2 w Jędrzejowie

3 czerwca 2026 roku w Jędrzejowie odbyła się uroczystość odsłonięcia i poświęcenia popiersia Władysława Tykwińskiego ps. „Krata” – kaprala podchorążego Armii Krajowej, dowódcy oddziału egzekutywy AK w Jędrzejowie, instruktora podharcmistrza oraz komendanta Szarych Szeregów. Wydarzenie zgromadziło przedstawicieli władz państwowych i samorządowych, organizacji kombatanckich, stowarzyszeń patriotycznych, mieszkańców miasta oraz młodzież szkolną.

Uroczystość rozpoczęła się o godzinie 16.15 od ustawienia pocztów sztandarowych przy Archiopactwie Cystersów w Jędrzejowie. Wśród nich szczególne miejsce zajmowały dwa sztandary reprezentujące Zespół Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie – sztandar szkoły oraz sztandar 1. Pułku Piechoty Armii Krajowej, zarejestrowany przez Ministerstwo Obrony Narodowej. Oba poczty godnie reprezentowały społeczność szkolną podczas całej uroczystości.

Następnie odbyła się Msza Święta sprawowana przez ojca Jakuba Zawadzkiego w intencji Władysława Tykwińskiego ps. „Krata” oraz wszystkich żołnierzy Armii Krajowej, którzy oddali życie za wolność Ojczyzny.

Po zakończeniu nabożeństwa uczestnicy przemaszerowali kolumną pieszą ulicami miasta na ulicę 11 Listopada, w okolice bloku nr 113. To właśnie tam odbyła się główna część uroczystości. Popiersie wykonane z białego marmuru, osadzone na postumencie z piaskowca, stanęło w miejscu szczególnym – tam, gdzie 9 czerwca 1943 roku Władysław Tykwiński został zabity przez Niemców.

Ceremonię prowadził Bernard Suchmiel, wieloletni dyrektor Zespołu Szkół nr 2 w Jędrzejowie. Podczas uroczystości najbliższą rodzinę Władysława Tykwińskiego reprezentował Antoni Rokicki, który w asyście organizatorów wydarzenia dokonał również honorowego odsłonięcia popiersia Władysława Tykwińskiego ps. „Krata”.

W dalszej części wydarzenia głos zabrali zaproszeni goście. Dr Michał Wenklar, zastępca dyrektora Oddziału Instytutu Pamięci Narodowej w Krakowie, przypomniał historię życia Władysława Tykwińskiego, podkreślając, że zarówno on, jak i jego bliscy zapłacili najwyższą cenę za działalność konspiracyjną i postawę patriotyczną.

Do uczestników uroczystości zwrócił się również starosta powiatu jędrzejowskiego Paweł Faryna, który podziękował organizatorom wydarzenia oraz wszystkim osobom zaangażowanym w godne upamiętnienie Władysława Tykwińskiego ps. „Krata”. Starosta podkreślił znaczenie wspólnej troski o pamięć historyczną oraz rolę lokalnych instytucji i organizacji w pielęgnowaniu dziedzictwa narodowego. W swoim wystąpieniu powiedział:

„Wyrazy szczególnej wdzięczności kieruję do organizatorów wydarzenia: Klubu Gazety Polskiej w Jędrzejowie, Stowarzyszenia Obrońców Pamięci Ziemi Jędrzejowskiej, NSZZ ‘Solidarność’ Region Świętokrzyski, Światowego Związku Żołnierzy Armii Krajowej Koło Jędrzejów, Centrum Kultury w Jędrzejowie, Miasta i Gminy Jędrzejów oraz wszystkich osób zaangażowanych w godne upamiętnienie kaprala podchorążego Władysława Tykwińskiego ps. ‘Krata’”.

W uroczystości uczestniczył również Burmistrz Miasta Jędrzejowa Marcin Piszczek.

Następnie odbył się Apel Poległych, podczas którego oddano hołd wszystkim żołnierzom walczącym o niepodległość Polski. W atmosferze zadumy i refleksji wspominano ofiarę pokolenia Polaków, którzy w czasie II wojny światowej stanęli do walki o wolność Ojczyzny.

Na zakończenie uroczystości przedstawiciele instytucji państwowych, samorządowych, organizacji społecznych, stowarzyszeń oraz delegacje szkolne złożyli wiązanki kwiatów pod popiersiem bohatera. W imieniu Zespołu Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie wiązanki kwiatów złożyli dyrektor Janusz Adamczyk, wicedyrektor Michał Cichoń oraz wicedyrektor Monika Bugajska.

Udział społeczności Zespołu Szkół nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie w tej uroczystości był ważną lekcją historii i patriotyzmu. Szczególnym powodem do dumy była obecność dwóch pocztów sztandarowych – sztandaru szkoły oraz sztandaru 1. Pułku Piechoty Armii Krajowej. Udział młodzieży w wydarzeniu stanowił żywą lekcję pamięci o bohaterach Polskiego Państwa Podziemnego.

Władysław Tykwiński ps. „Krata” – rys historyczny

Władysław Tykwiński ps. „Krata” urodził się 19 grudnia 1919 roku w Warszawie. W 1930 roku wraz z rodziną przeprowadził się do Jędrzejowa, gdzie kontynuował naukę i rozwijał swoją działalność harcerską. Był przedwojennym harcerzem i instruktorem, aktywnie zaangażowanym w życie młodzieży.

W 1938 roku rozpoczął studia na Wydziale Prawa Uniwersytetu Warszawskiego, które przerwał wybuch II wojny światowej. W okresie okupacji niemieckiej włączył się w działalność konspiracyjną, organizując tajne nauczanie oraz struktury Szarych Szeregów na terenie Jędrzejowa. Od 1942 roku pełnił funkcję komendanta „Roju” BS Szarych Szeregów, a następnie kierował referatem wywiadu i kontrwywiadu ZWZ-AK.

Był również dowódcą grupy dywersyjnej działającej na terenie regionu jędrzejowskiego. 9 czerwca 1943 roku zginął z rąk niemieckich w pobliżu miejsca, gdzie obecnie znajduje się jego popiersie. Jego postawa oraz działalność konspiracyjna stanowią ważny element historii lokalnego ruchu oporu.

8 czerwca 2026 roku Zespół Szkół Nr 2 im. gen. Stefana Roweckiego „Grota” w Jędrzejowie miał zaszczyt gościć wyjątkowych odwiedzających. Naszą szkołę odwiedził pan Stefan (Steve) Gadzio z Australii wraz z rodziną. Pan Stefan jest bratankiem majora Stefana Gądzio „Kosa” – żołnierza Armii Krajowej, którego pamięć jest szczególnie pielęgnowana w naszym mieście.

Wizyta była następstwem wiadomości e-mail, która wpłynęła do szkoły kilka tygodni wcześniej. Pan Stefan Gadzio poinformował w niej o planowanej podróży po południowej Polsce i wyraził chęć odwiedzenia miejsc związanych z pamięcią o swoim stryju. Szczególnie interesowały go miejsca upamiętniające majora Stefana Gądzio „Kosa” w Jędrzejowie oraz pamiątki po nim znajdujące się w naszej szkole.

Gości przyjęli dyrektor szkoły Janusz Adamczyk oraz wicedyrektor Monika Bugajska wraz z przedstawicielami grona pedagogicznego. Podczas spotkania mieli oni okazję zwiedzić szkołę, poznać jej historię oraz obejrzeć cenne pamiątki związane z działalnością Armii Krajowej.

Szczególne zainteresowanie wzbudziły przechowywane w szkole odznaczenia i pamiątki wojskowe, w tym Krzyż Komandorski z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski przyznany pośmiertnie majorowi Stefanowi Gądzio „Kosowi”. Odznaczenie zostało nadane przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej Lecha Kaczyńskiego w uznaniu wybitnych zasług dla niepodległości Polski oraz działalności konspiracyjnej i wojskowej w szeregach Armii Krajowej. Goście obejrzeli również sztandar I Pułku Armii Krajowej oraz sztandar szkoły. Spotkanie było okazją do rozmów o historii, patriotyzmie i pielęgnowaniu pamięci o bohaterach walczących o wolność Ojczyzny.

Wyjątkowym momentem wizyty był wpis do księgi pamiątkowej szkoły. Nasi goście pozostawili w niej serdeczne słowa i tym samym zapisali swój ślad w historii naszej placówki. Wpis ten będzie cenną pamiątką przypominającą o tym niezwykłym spotkaniu.

Po zwiedzeniu szkoły i wykonaniu pamiątkowych fotografii uczestnicy udali się przed budynek szkoły, gdzie znajduje się pomnik majora Stefana Gądzio „Kosa”. Przy pomniku oddano hołd bohaterowi oraz wykonano kolejne pamiątkowe zdjęcia. Następnie goście odwiedzili również ulicę noszącą imię majora Stefana Gądzio „Kosa”.

Spotkanie przebiegło w niezwykle serdecznej i wzruszającej atmosferze. Jesteśmy zaszczyceni, że rodzina majora Stefana Gądzio „Kosa” odwiedziła naszą szkołę i mogła zobaczyć, jak pieczołowicie przechowywane są pamiątki związane z jego życiem i służbą dla Ojczyzny. Cieszymy się, że pamięć o bohaterach Armii Krajowej jest nadal żywa i łączy kolejne pokolenia, nawet mimo dzielących je tysięcy kilometrów.

Poniżej publikujemy treść wiadomości, od której rozpoczęła się ta wyjątkowa historia.

Treść wiadomości przesłanej do szkoły przez pana Stefana (Steve’a) Gadzio:

Dear Sir/Madam

My name is Stefan Gadzio and I am an Australian who is also the nephew of Major Stefan Gadzio who was a soldier of the AK. I am writing to you for some assistance.

I am planning a road trip around the south of Poland in mid June this year and am hoping I can visit some of the towns where there is a memory of my uncle. While I do have some information about him it is limited. I am aware there is a street named in honour of him quite possibly in Jędrzejów and there is also a monument to him in Jędrzejów. I also believe his medals were given to a High School where they are kept on display, and I hope this is your school.

Are you able to provide me with the locations of any of these memorials? Any assistance you could provide would be greatly appreciated.

My Polish is not good and so I am using Google Translate, although it is most likely you speak English fluently.

Kind regards